دکتر مهدی صارمی نژاد روانشناس بالینی شیراز

زمان هایی هست که روان ما بخاطر بی توجهی که بهش میکنیم، از طریق بدنمون با ما صحبت میکنه که بهش اصطلاحا روان تنی میگن.
چند نمونه بارز از روان تنی ها شامل موارد زیر میشه:

معده درد و نفخ شکم
یکی از شایع ترین عوارضی که استرس و اضطراب می تونن به دنبال داشته باشن، مشکلات گوارشی مانند درد معده و نفخ شکمه.
بسیاری از ما تجربه کردیم که قبل از یک امتحان مهم، یک مصاحبه کاری، یا هر رویداد استرس زایی، احساس ناراحتی و دل پیچه ای در ناحیه شکم داریم.

سردرد
بسیاری از افراد، به خصوص در زمان های پر استرس، تجربه سردرد های مداوم یا گاه به گاه دارن.
انواع سردرد های مرتبط با استرس:
سردرد های تنشی: شایع ترین نوع سردرد مرتبط با استرسه.
این نوع سردرد با احساس فشار یا باندی سفت دور سر توصیف میشه.
میگرن: استرس یکی از عوامل محرک میگرنه.
افراد مبتلا به میگرن ممکنه قبل از حمله میگرنی، احساس اضطراب یا استرس داشته باشن.

گرفتگی عضلات
هنگامی که تحت فشار یا استرس هستیم، بدن ما واکنش های فیزیولوژیکی خاصی نشون میده. یکی از این واکنش ها، منقبض شدن عضلاته. عضلات گردن، شانه ها و فک بیشترین تاثیر را از این انقباض ها میپذیرن.

سرماخوردگی و ضعف سیستم ایمنی
استرس و اضطراب مزمن میتونه باعث کاهش اختلال در عملکرد سیستم ایمنی بشه. این به معنی اینه که بدن در برابر عفونت ها، از جمله ویروس سرماخوردگی، آسیب پذیرتر میشه.
علاوه بر این، استرس باعث افزایش سطح کورتیزول میشه که میتونه به التهاب مزمن در بدن منجر بشه. التهاب مزمن نیز به نوبه خود، سیستم ایمنی رو تضعیف میکنه.

تپش قلب
تپش قلب و استرس، دو پدیده ای هستن که اغلب باهم مرتبط هستن. زمانی که فردی تحت استرس قرار میگیره، بدنش واکنش های فیزیولوژیکی خاصی نشون میده که یکی از اونها افزایش ضربان قلبه.

بیماری های روان تنی چرا به وجود میان؟

استرس و اضطراب:
استرس های مزمن، اضطراب های شدید و فشارهای روانی میتونن سیستم ایمنی بدن رو تضعیف بکنن و باعث ایجاد اختلال در عملکرد اندام های مختلف میشن.
سرکوب احساسات:
سرکوب احساسات منفی مانند خشم، غم و ترس میتونه به صورت علائم جسمی مانند سردرد، درد معده یا مشکلات پوستی بروز پیدا کنه.

پس در این مواقع سعی کنیم به روانمون هم توجه لازم رو کنیم تا به روان تنی تبدیل نشن.

چند توصیه به پدر و مادر های عزیز:

+بچه هارو مجبور نکنید غذایی که دوست ندارن رو بخورن، شما خودتون هم غذایی که دوست ندارید رو نمیخورید چرا به اونا تحمیل میکنید؟!

+با بقیه مقایسه ش نکنید. با این کار بهش انگیزه نمیدید فقط عزت نفسس رو ازش میگیرید.

+وقتی از مدرسه و دانشگاه میاد خسته ست، یه ریز سوال پیچش نکنید، بذارید یه نفس بکشه بعد سر فرصت حرف میزنید.

+بذارید با دوستاش وقت بگذرونه، آدمی که روان سالم داره با دوستاش معاشرت میکنه.
اون بچه ای که شما میخواید جایی نره و چیزی نگه روان سالم براش نمیمونه.

+بجای دیدن صرفا نتیجه، تلاشش رو تحسین کنید. بذارید یاد بگیره تلاش کنه بجای اینکه به یه کمال گرایی بشه که ترس از شروع کردن و رقابت داره.

+در انتها سعی کنید بین بچه ها فرق نذارید، بچه ها از رفتارتون متوجه میشن حالا هرچقدر منکرش بشید.

تنهایی یه وضعیت فیزیکی و عینی هست.
احساس تنهایی یه تجربه شناختی و عاطفی هست.

تنهایی به معنی عدم حضور دیگران در کنار فرد هست.
احساس تنهایی به معنی اینه که فرد خودش رو از دیگران جدا و طرد شده میدونه.

تنهایی از "نبودن در کنار دیگران" میاد.
احساس تنهایی از "نبودن در کنار خود" میاد، حتی در میان انبوهی از جمعیت.

تنهایی میتونه فرصتی غنی برای اندیشه درباره ی مسائل بنیادی زندگی، فلسفه زیستی و خودشناسی باشه.
احساس تنهایی میتونه بر سلامت روان و جسم فرد تاثیرات منفی بذاره که اغلب نیاز به توجه و مراقبت داره.

تنهایی معمولا با احساساتی مثل خوشنودی، خرسندی، نشاط، آرامش، امید و انگیزه همراهه.
احساس تنهایی معمولا با احساساتی مثل غم، اندوه، اضطراب، شرم، گناه، بی انگیزگی، بی رمقی و ناامیدی همراهه.

فرد توی تنهایی میتونه بر فعالیت های مورد علاقه تمرکز کنه، خلاقیت و نوآوری کنه و از زندگی لذت ببره.
احساس تنهایی میتونه امید، انگیزه و توانایی فرد برای انجام کارها رو ازش بگیره.

تنهایی ممکنه ناشی از تصمیم فرد برای تنها بودن یا عوامل بیرونی مانند موقعیت جغرافیایی یا شرایط زندگی باشه.
احساس تنهایی میتونه ناشی از زخم های کودکی، طرد شدن، کمبود محبت و توجه، افسردگی و فقدان ارتباطات معنادار باشه.

این عبارت برای توصیف وضعیتی استفاده میشود که فرد بعد از یک استرس شدید یا یک اتفاق وحشتناک، خشک و بی حرکت میشود.
اتفاقاتی مثل:
تجربه های تروماتیک: سوء استفاده فیزیکی یا عاطفی، تصادف، جنگ و ..
اختلالات اضطرابی: حملات پانیک، فوبیا
استرس شدید: فشار کاری زیاد، مشکلات مالی، مشکلات ارتباطی و ...
اختلال استرس پس از سانحه (PTSD)

علائم این وضعیت

علائم عاطفی مثل:
احساس بی حسی یا جدا شدن
احساس غرق شدن یا درماندگی
احساس جدا شدن از واقعیت
مشکل در پردازش افکار یا احساسات
احساس اینکه انگار از بیرون به خودتان نگاه میکنید

علائم فیزیکی مثل:
حالت تهوع یا سرگیجه
تنش عضلانی یا انقباض
ضربان قلب آروم و تنفس کند
حالت تهوع یا سرگیجه



اما علائم انجماد عملکردی در نگاه اول مشابه علائم افسردگی است و ممکن است افراد را دچار نگرانی کند.
بله علایم این دو وضعیت شبیه به هم هستند اما چند تفاوت کلیدی دارند که باید به آنها توجه کرد:

1.مدت زمان
انجماد عملکردی معمولا موقتی است درحالی که افسردگی معمولا طولانی تر می باشد.
2.تمرکزِ موضوع
انجماد عملکردی در درجه اول یک واکنش به تهدید است، در حالی که افسردگی یک اختلال خلقی است که تاثیر گسترده تری بر زندگی فرد دارد.
3.حالت ذهنی
انجماد عملکردی یک حالت بقاست، درحالی که افسردگی شامل یک احساس فراگیر ناامیدی، پوچی و بی ارزشی ست.

لازم به ذکر است ممکن است همپوشانی بین این دو وضعیت وجود داشته باشد. یعنی شخصی که یک رویداد تروماتیک را تجربه میکند ممکن است مستعد ابتلا به افسردگی هم باشد یا فردی که افسردگی دارد ممکن است در شرایط استرس زا دچار دوره های انجماد عملکردی بشود.

احساس ناکافی بودن یا عدم کفایت یک تجربه روانی رایج است که می‌تواند تأثیر منفی زیادی بر زندگی فرد بگذارد.
این احساس معمولاً شامل افکار و باورهایی درباره عدم توانایی، ارزش یا شایستگی خود در مقایسه با دیگران است.



علل احساس ناکافی بودن:
1.تربیت و دوران کودکی و انتظارات زیاد والدین، انتقادهای مداوم، یا مقایسه با دیگران در دوران کودکی می‌تونه به ایجاد این احساس منجر بشه.

2.مقایسه مداوم خود با دیگران، به ویژه در شبکه‌های اجتماعی، می‌تونه احساس ناکافی بودن رو تقویت کنه.

3.همچنین تجربیات منفی مثل شکست‌ها، ناکامی‌ها و تجربیات منفی مکرر می‌تونه به ایجاد حس ناکافی بودن کمک کنه.

4.افرادی با ویژگی‌های شخصیتی مانند کمال‌گرایی و اضطراب بیشتر مستعد تجربه حس ناکافی بودن هستن .

5.قرار دادن انتظارات بیش از حد از خود می‌تواند باعث ایجاد فشار و احساس ناکافی بودن شود.

احساس ناکافی بودن میتونه باعث عدم اعتماد به نفس، اضطراب و افسردگی، اجتناب از چالش ها و حتی درگیر شدن در روابط ناسالم بشه.

راه‌های مدیریت و بهبود احساس ناکافی بودن:
اولین مرحله برای مدیریت این احساس شناخت و پذیرشش هست اینکه ببینید کی و چرا این احساس به وجود میاد.
مرحله ی بعد شناسایی الگوهای فکری منفی که بعد از این احساس ایجاد میشن هست.
تعیین اهداف کوچک و دست یافتنی و جشن بعد از موفقیت هرچند کوچک میتونه به تقویت اعتماد به نفس و کنترل حس ناکافی بودن کمک کنه.
تلاش کنید بجای تمرکز بر نقاط منفی روی نقاط قوت و موفقیت هاتون تمرکز کنید.
و خودتون رو کمتر با دیگران مقایسه کنید.

در انتها این راهکارها میتونه به تدریج این احساس رو کاهش بده اما اگر بسیار اذیتتون میکنه و یا نمیتونید الگوهای منفی بعدش رو شناسایی و کنترل کنید حتما از یک متخصص کمک بگیرید.

‏دکتر بروس فیشر درمانگر طلاق
در کتاب بازسازی زندگی بعد از طلاق و جدایی
چندتا از دلایل اشتباه برای ازدواج رو بیان کرده که باهم مرور میکنیم:

۱.فرار از تنهایی
۲.فرار از محیط خونه و والدین
۳.باور اشتباه به اینکه هر کسی یک روز باید ازدواج کنه و نباید مجرد بمونه!
۴.‏باور این موضوع که فقط افرادی که نتونستن کسی رو پیدا کنن مجرد میمونن!
۵.نیاز به مراقبت کردن یا مورد مراقبت قرار گرفتن
۶.فقط بخاطر عاشق شدن!(اینجا لازمه اشاره کنم وجود عشق صرفا برای ازدواج کافی نیست)
۷.به دنبال جستوجوی استقلالی که در خانواده سرکوب شده.
۸.التیام از رابطه شکست خورده که با ازدواج به دنبال ترمیم اون هستن
۹.ارضای نیاز های مالی
۱۰.فقط برای رفع نیاز جنسی
۱۱.احساس گناه نسبت به اینکه اون شخص نمیتونه بدون من زندگی کنه!

و در انتها،
لطفا برای ترحم با کسی ازدواج نکنید.

ترس و انواع آن
ترس و ترسیدن یکی از احساسات طبیعی انسان است که به او نسبت به خطری که در آینده نزدیک به منظور داشتن آمادگی دفاعی لازم هشدار میدهد.
اما گاهی ترسیدن نسبت به خطری اتفاق می افتد که احتمال وقوع آن بسیار پایین است.
مانند کسانی که از پرواز با هواپیما به دلیل سقوط میترسند.
به همین دلیل ترس و ترسیدن باید کنترل شده باشد تا شما بتوانید از مسیر زندگی خود لذت ببرید.
انواع ترس:
1)ترس های مخرب
2)ترس های سازنده

انواع ترس های مخرب:
ترس های ظاهری
ترس هایی که مربوط به احساسات درونی ما هستند
ترس های زیر بنایی

انواع ترس های سازنده:
ترس های هشدار دهنده
ترس های به وقوع پیوسته

برای رهایی از انواع ترس بهترین روش رویارویی با خود ترس است اما نبایست عامل ترس آور آسیب جدی به ما بزند. بنابراین با توجه به تقسیم بندی بالا ابتدا با ترس های درونی آشنا و از طریق کمک گرفتن از یک متخصص با آنها روبرو شوید.

تروما باعث میشه رفتار های تکانشی داشته باشیم، یعنی بدون فکر و از روی احساسات لحظه ای عمل میکنیم و بعد، از کرده خودمون پشیمون میشیم

چرا این اتفاق می افته و چه کار کنیم؟

تروما در حوزه روان به شرایط یا حوادثی گفته میشه که اثرات بلند مدت بر روان ما به جا بذارن و تنظیمات سیستم عصبی ما رو به هم بریزن.
ویژگی بارزِ زندگی کردن در یک بدن تروما زده اینه که به طور پیوسته از احساسات و عواطف خودمون فرار میکنیم.
از اونجایی که ممکنه این عواطف بسیار دردناک یا کلافه کننده باشن ما ترجیح میدیم به طور آگاهانه با اونها روبرو نشیم اما این عواطف با همون شدت در بدن ما حضور دارن. مغز ما برای کم کردن فشار ناشی از این عواطف به طور غریزی ما رو به سمت کارهایی که از این فشار رها بشیم میکشونه حتی به صورت موقتی. به همین خاطر تمایل شدیدی برای خرید کردن، الکل، غذا خوردن، وارد شدن در رابطه جدید و ... در خودمون احساس میکنیم.
وقتی ما یاد نگرفته باشیم که به هنگام داشتن عواطف شدید و افکار مزاحم ناشی از اونها چطور آگاهانه خودمون رو آروم کنیم، کنترل اوضاع به دست عواطف ما می افته و نتیجه اون، رفتار های تکانشی بی فکر و نسنجیده میشه.
این رفتار های تکانشی راهکار (سریع و موقتی)مغز ماست تا بدنمون رو از این فشار درونی نجات بده اما مشکلی که وجود داره اینه که این رفتارهای تکانشی در بلند مدت حس و حال مارو بدتر میکنن.
توانایی ما برای تنظیم عواطفمون، فکر کردن به نتیجه رفتارمون و در نظر گرفتن جوانب مختلف بسیار به این بستگی داره که تنظیمات سیستم عصبی ما چطور باشه .ما در حالت پاراسمپاتیک و فعال شدن شاخه شکمی عصب واگ میتونیم این کارها رو انجام بدیم.
در این حالتِ سیستم عصبی هست که ما میتونیم به جای رفتار های تکانشی به قسمت منطقی مغز خودمون دسترسی داشته باشیم.
برای اینکه فعال شدن این حالت از سیستم عصبی ما راحت تر بشه و در نتیجه کمتر گرفتار رفتار های تکانشی بشیم، بدن ما باید خواب و تغذیه مناسب داشته باشه. باید یاد بگیریم چطور از تنفس عمیق برای ایجاد وقفه استفاده کنیم. با این کار راه برای حس کردن و درک کردن عواطف شکل گرفته در درونمون باز میشه.
این کار نیاز به تلاش، تمرین و مقدار زیادی خود شفقتی داره.